Çinli e-ticaret devi Alibaba, yapay zekâ (AI) için yeni bir çip geliştirdiğini açıkladı. Bu adım, ABD’nin Nisan ayında, ulusal güvenlik gerekçesiyle Nvidia’nın en güçlü çipi Blackwell’in Çin’e satışını yasaklamasının ardından geldi. ABD, daha önce düşük güçlü H20 çipinin ihracatına kısmen onay verirken, Blackwell’in Çin’e satışına hâlâ izin vermiyor. Ağustos ayında ise Çin, yerel teknoloji şirketlerini güvenlik gerekçesiyle Nvidia çiplerini satın almaktan vazgeçmeye çağırmıştı.
Alibaba, çip üretimi konusunda deneyimli bir şirket. 2019’da piyasaya sürülen Hanguang 800 ve T-head yarı iletken tasarım birimi, şirketin bu alandaki tecrübelerini gösteriyor. Alibaba, bu yıl yapay zekâya önümüzdeki üç yıl içinde en az 380 milyar yuan (yaklaşık 45 milyar euro) yatırım yapacağını duyurmuştu.
Yeni çipin başlangıçta yalnızca Alibaba’nın kendi altyapısında kullanılacağı belirtiliyor. Şirket, müşterilerine bu çipler aracılığıyla “bilgi işlem gücü kiralama” hizmeti sunmayı planlıyor. Öte yandan, Nvidia hâlâ dünyanın en büyük AI çip tedarikçisi konumunda ve güçlü çipleriyle sektörde liderliğini koruyor.
Alibaba’nın hamlesi, Çin’de Huawei ve Cambricon gibi şirketlerin de yapay zekâ çipi geliştirme yarışında öne çıkma çabalarını hızlandırıyor. Ancak daha önce Alibaba ve ByteDance, Nvidia çipleri olmadan AI çalışmalarının sekteye uğrayabileceğini açıklamıştı. Yeni çipin teknik detayları hâlen belirsizliğini koruyor.
Bu gelişmelerin yaşandığı dönemde, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesinde “Soğuk Savaş zihniyetini” reddederek yapay zekâ alanında uluslararası işbirliği çağrısında bulundu.
Nvidia CEO’su Jensen Huang, Trump yönetimi ile Çin için özel olarak tasarlanacak yeni bir çip üzerinde görüşmelerin sürdüğünü açıkladı. Huang, “Yeni ürünümüzü Çin’e sunmak istiyoruz ama karar ABD hükümetine ait,” dedi. Ayrıca, Nvidia’nın Çin’e satış yapamaması durumunda boşluğu Çinli şirketlerin doldurabileceği uyarısında bulundu.
Uzmanlar ise küresel AI rekabetini “yarış” değil, “intihar yarışı” olarak nitelendiriyor. Bu durumun özellikle genel yapay zekâ (AGI) alanında, insan emeğinin yerini alma ve kendi kendini geliştirebilen makineler üretme riskinden kaynaklandığı vurgulanıyor.
